Chất béo hay lipit là gì ? Vai trò của lipit đối với cơ thể

0
2751

Lipit là thành phần quan trọng trong những việc xây dựng và cấu trúc cơ thể như: cấu tạo màng tế bào, hỗ trỗ trí não phát triển, xương, thị giác, hệ miễn dịch,… Axit béo hay lipit có tỉ trọng lên đến 24% tổng trọng lượng cơ thể ở người trưởng thành. Vậy axit béo hay lipit là gì ? Hãy cùng Bờm Hiện Đại tìm hiểu trong bài viết này nhé !

Axit béo hay Lipit là gì ?

Axit béo hay chất béo là một dạng lipit. Chúng là một nhóm các hợp chất hòa tan trong dung môi hữu cơ, thường không hòa tan trong nước và nhẹ hơn nước.

Chất béo là nhóm dưỡng chất cung cấp năng lượng cùng với nhóm chất bột đường và chất đạm. Tuy nhiên, chất béo là nguồn cung cấp năng lượng đậm đặc nhất, 1 gam chất béo cung cấp khoảng 9 kcal cho cơ thể, trong khi đó, 2 nhóm còn lại chỉ cung cấp 4 kcal trên 1 gam dưỡng chất.

chất béo là gì ? lipit là gì ?
Chất béo giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng và tổ chức cơ thể

Đơn vị cấu tạo của lipit gồm các axit béo. Chúng được chia thành 2 nhóm là axit béo no và axit béo không no

  • Axit béo no: axit panmitic, axit stearic, axit caprylic, chủ yếu có trong mỡ động vật
  • Axit béo không no: axit oleic, axit linoleic, alpha linolenic, axit oxalic và axit arachidonic

Chất béo xấu

Chất béo bão hòa

Đây là loại chất béo được tìm thấy trong những sản phẩm nguồn động vật như thịt, trứng, những sản phẩm chế biến từ sữa. Nó còn được tìm thấy từ dừa, cọ, dầu cây, bơ, ca cao. Các thức ăn nhanh như khoai tây chiên cũng chứa chất béo này. Khi được nạp nhiều năng lượng từ chất béo bão hòa, cơ thể sẽ tăng cholesterol không có hại và tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

chất béo bão hòa là gì
Khi được hấp thu nhiều chất béo bão hòa sẽ làm tăng cholesterol gây hại cho cơ thể

Chất béo chuyển hóa

Chất béo này thường được tìm thấy trong những thực phẩm chế biến sẵn như bánh ngọt, bánh quy, đồ chiên nhiều dầu, đồ đông lạnh. Cung cấp nhiều chất béo chuyển hóa khiến cơ thể tăng cholesterol không có hại lẫn triglycerides.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo: chỉ nên cung cấp cho cơ thể dưới 7% tổng lượng calo từ chất béo bão hòa và dưới 1% tổng calo với chất béo chuyển hóa.’

Chất béo tốt

Chất béo không bão hòa

Loại chất béo này thường được tìm thấy trong các loại dầu hạt như: hạt cải, ô liu, đậu phộng, bơ,… hoặc từ nguồn dầu thực vật như: hướng dương, đậu nành, vừng mè, ngô, đậu và ngũ cốc các loại.

Axit béo omega-3

Các thực phẩm chứ nhiều axit béo omega-3 gồm các loại hải sản như: cá hồi, cá mòi, cá thu,… hay trong hạt óc chó, hạt lanh,…

Có nhiều nghiên cứu cho rằng: nếu dung nạp axit béo omega-3 để thay thế chất béo bão hòa thì lượng cholesterol có hại sẽ được giảm thiểu, hơn thế nữa còn giảm khả năng mắc bệnh về tim mạch. Đây là loại chất béo có lợi và rất cần thiết cho trẻ nhỏ.

chất béo không bão hòa
Những thực phẩm chứa chất béo không bão hòa

Vai trò đối với cơ thể người của chất béo hay lipit là gì ?

Chất béo luôn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng cấu trúc cơ thể. Nhiều người nghĩ đến chất béo đều lo lắng đến tác hại của nó mà không hề biết đến những công dụng tuyệt vời:

Dự trữ cung cấp năng lượng

Vì chưa đến 9 kcal trên 1 gam dưỡng chất nên vai trò quan trọng nhất của chất béo là dự trữ và cung cấp năng lượng.

Chất béo đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sống của tế bào vì chúng là thành phần của màng tế bào lẫn màng của nội quan tế bào: ti thể và nhân

Chất béo còn điều tiết năng lượng, giữ ấm cơ thể

Tỉ lệ mỡ trên khối lượng cơ thể người thấp nhất thế giới là 2.6%,rất ít người đạt tới tiệm cận con số đó và duy trì. Con người không thể sống nếu có tỉ lệ mỡ thấp hơn số đó.

vai trò của lipid
Bạn cần duy trì tỉ lệ mỡ ở mức hợp lý để có được sức khỏe tốt nhất

Hỗ trợ hấp thụ vitamin

Chất béo là một loại dung môi hỗ trợ hấp thu và vận chuyển các loại vitamin tan trong chất béo như vitamin A, E, D, K,…

Cung cấp các axit cần thiết

Chất béo cũng là nguồn cung cấp các loại axit béo mà cơ thể không tự tổng hợp được như axit linoleic (omega-6) và axit alpha linoleic (Omega-3).

Cơ thể người lớn cần bao nhiêu lipit 1 ngày

Lượng chất béo nên cung cấp tùy thuộc vào lượng calo mà cơ thể cần cho quá trình tăng cân, giảm cân hoặc duy trì cân nặng. Mỗi người sẽ có sở thích, kiểu ăn và chế độ nạp chất béo khác nhau.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hàm lượng chất béo nên ăn như: độ tuổi, cân nặng/chiều cao, mức độ hoạt động thể chất, mức độ hấp thụ và chuyển hóa cùng một số yếu tố khác.

Nếu bạn là người thừa cân, các nhà khoa học khuyến cáo chỉ nên ăn ít hơn 30% tổng lượng calo cơ thể cần từ chất béo. Ví dụ cơ thể bạn cần 2000calo/ngày, bạn có thể ăn tối đa 600calo ~ 65 gam chất béo mỗi ngày là hợp lý.

Kết luận

Chất béo là một trong số các dưỡng chất cần thiết cung cấp cho cơ thể. Để có được sức khỏe tốt và một chế độ dinh dưỡng hợp lý, cần sử dụng những chất béo tốt ở một hàm lượng vừa phải.

Gửi phản hồi

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây